Pleidooi voor Artistic Fire

De letterlijke kunst van goed toezicht
COLUMN

Fleur Spijker (Boekel De Nerée) en Sandra Boer (Art Partner en NVTC) willen een rol voor vreemde eenden in de toezichtbijt: kunstenaars. ‘Ons huidige model van toezicht, controle en tucht loopt vast.’

'Crises, geruchtmakende incidenten, misstanden, financiële debacles en fraude. Politiek en samenleving roepen om meer regels en toezicht. Vers in het geheugen liggen de reacties van de politiek, minister en AFM op tekortkomingen in de kwaliteit bij de grote accountantskantoren. Toezicht is een van de middelen om cultuur en gedrag te veranderen. Maar wanneer is toezicht echt effectief? Die vraag speelt voor zowel de externe als de interne toezichthouder. Toezichthouders willen natuurlijk eerst weten of alle regels worden nageleefd, inclusief de alom vertegenwoordigde governancecodes. Maar met het naleven van regels, governance en zelfbeheersing is de toezichthouder er nog niet.

Vreemde eend

Succesvol zijn betekent meer en meer creativiteit aan de dag leggen, in product, markt en organisatie. Voor veel bedrijven en organisaties is dit een zware opgave. Vaste patronen zijn diep ingesleten. Taak voor de interne toezichthouder om daarnaar te kijken. Hoe nu met een frisse, andere blik in de spiegel te kijken? Wie houdt toezichthouders een spiegel voor? Iemand die zich daarin heeft gespecialiseerd, een governanceprogramma heeft ontwikkeld, dezelfde taal spreekt? Gaat dat de toezichthouder echt helpen? Er bestaat steeds meer oog voor diversiteit in organisatiecultuur en de tone at the top. Wij pleiten voor die diversiteit, maar dan wel voor échte diversiteit. Diversiteit die de discussie over gender en culturele diversiteit overstijgt. Wij pleiten voor een rol voor de échte vreemde eenden, voor mensen die de structuren niet kennen en een andere taal spreken: kunstenaars.

Mensen echt raken

Kunst creëert, stelt vragen, overschrijdt grenzen en verspreidt nieuwe ideeën voor onze toekomst. Het inspireert mensen, opent nieuwe perspectieven en helpt nieuwe oplossingen te omarmen. Veel bedrijven halen iets hiervan binnen door kunst op palen in de hal te verankeren of aan de muur te spijkeren. Maar kunstenaars kunnen ook op een andere manier van waarde zijn. Zij kijken op een andere manier naar de werkelijkheid. Daarnaast zijn kunstenaars perfect in staat om mensen echt te raken en weten zij uit ervaring wat het is om de gebaande paden te verlaten en nieuwe wegen in te slaan. Daardoor durven zij sneller vragen te stellen die door anderen misschien niet worden gesteld. Ook zullen zij eerder zaken benoemen die anders niet worden benoemd en zien zij vaker oplossingen die anders verborgen blijven.

Extreem out-of-the-box denken

Wij pleiten ervoor dat toezichthouders vaker een kunstenaar toevoegen aan hun raad van toezicht of raad van commissarissen. Iemand die dezelfde stukken krijgt en dezelfde vergaderingen bijwoont, maar wel met een bijzondere taak: de grenzen van de comfortzone opzoeken en er overheen stappen. Is dit een extreme out-of-the-box gedachte? Nee, want inmiddels zijn steeds meer bedrijven zich bewust van het feit dat ze nu eenmaal blinde vlekken hebben. Van fabrieken tot accountants, van het advocatenkantoor aan de Zuidas tot de gemeente Almere... Zij zien Artistic Fire als een wezenlijk onderdeel om een cultuur te creëren waarin mensen openstaan voor verandering en innovatie. Deze tijd vraagt om nieuwe inzichten en creatieve oplossingen. Ons huidige model van toezicht, controle en tucht loopt vast. Meer en meer regels zullen niet helpen. Andere en onverwachte perspectieven, nieuwe invalshoeken en vreemd strijklicht zullen in het toezicht meer kunnen laten zien dan het zoveelste compliancerapport.'

http://www.boekel.com/nl/home

 

Auteur(s)
Fleur Spijker (Boekel De Nerée) en Sandra Boer (Art Partner en NVTC)
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014okt

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Governance Update nieuwsbrief

Volg ons