‘Luister en pas toe’

Boardroom stakeholdermanagement
Column

‘Pas toe of leg uit’ is eigenlijk al passé. Het achteraf uitleggen van genomen besluiten of handelswijzen blijft iets hebben van recht praten wat krom is. Het gaat om: luister en pas toe, volgens Mirko Creyghton, associate partner bij Axyos.

‘De Corporate Governance Code dient als wettelijk verplichte code voor beursvennootschappen te worden nageleefd volgens het ‘pas toe of leg uit’-principe. Indien men ervoor kiest om de codebepalingen niet één op één toe te passen moet in het jaarverslag een gemotiveerde toelichting worden opgenomen. Dat klinkt volstrekt logisch, maar voor stakeholders komt het toch al gauw over als goedpraten achteraf. RvC’s en RvB’s zijn verplicht om allerlei lijstjes af te vinken, opgelegd door politiek, overheid en toezichthouders. Juristen, accountants en consultants werken hier ijverig aan mee, al dan niet aangemoedigd door beroepscodes of jurisprudentie. Voor de buitenwacht komt dit over als vooraf indekken tegen indecent behavior. Media hanteren de verantwoordingsvraag: men heeft het er toch zelf naar gemaakt? Who is to blame? Wat doet men eraan voor de toekomst? Terwijl er vanuit de boardroom wordt gedacht: we hebben toch aan alle bepalingen voldaan? Voorbeelden van deze spagaat zijn er genoeg.

Past toe/leg uit passé

Vanuit de historische focus op stakeholders die zich vooral lieten leiden door tangibles is het te begrijpen dat de boardroom zo is opgevoed. De realiteit van vandaag is echter dat steeds meer stakeholders zich in toenemende mate laten leiden door intangibles. Ook beleggers in het volatiele beursklimaat. Het spel is dus aan het veranderen en daarmee ook de spelregels. ‘Pas toe of leg uit’ is eigenlijk al passé. Het achteraf uitleggen van genomen besluiten of handelswijzen blijft iets hebben van recht praten wat krom is. Media en internet ontlenen hier een deel van hun bestaansrecht aan; heerlijk om een issue uit te vergroten en daarmee discussies uit te lokken. De vergelijking met crisismanagement dringt zich op: alle veiligheidsregels zijn in acht genomen, maar toch gebeurt er iets wat niet past bij die regels. Men probeert de schade te beperken, maar het leed is al geleden. Effectief crisismanagement ligt niet zozeer in de kwaliteit van het zoveel mogelijk beperken van (collateral) damage, het ligt vooral in de kwaliteit van anticiperen en voorbereiding waardoor er sneller kan worden geschakeld als het misgaat.

Luister en pas toe

Bij stakeholdermanagement geldt hetzelfde. ‘Luister en pas toe’ in plaats van ‘Pas toe of leg uit’. Dit betekent overigens niet dat men de oren altijd moet laten hangen naar de mening(en) van stakeholders. Integendeel, discussie scherpt de geest. Het doel is te komen waar je wezen wilt, maar nu met draagvlak van de belangrijkste stakeholders. Zodat je niet alleen staat bij tegenwind. En dat zij de juiste context aangereikt hebben gekregen, zodat ze een te nemen besluit niet alleen vanuit hun eigen belevingswereld (perceptie) oordelen. Dat ze zich aangehaakt en betrokken voelen. Het woord ‘management’ in stakeholdermanagement dient dan ook te worden opgevat als het verdienen van betrokkenheid. ‘Management’ wordt dan ‘engagement’. ‘Pas toe of leg uit’ wordt dan ‘Luister en pas toe’. Het is met name de boardoom die daarbij het verschil kan maken. Management dat het ego voorbij is. Bestuur dat niet a priori vanuit een informatie-, kennis- en IQ-voorsprong redeneert. Boardrooms die vooraf (inter)actief met sleutelstakeholders de dialoog opzoeken blijken van grote waarde voor het merk en reputatie van de organisatie. Sleutelstakeholders kunnen per project, issue of onderwerp verschillen. Denk dan weer niet automatisch alleen aan toezichthouders zoals NMa, AFM of DNB. Media, wetenschappers, ervaringsdeskundigen, bloggers en publieke belangenbehartigers kunnen hiertoe ook behoren. Welke stakeholders zijn dus het meest relevant, met welke boodschap of vraag kunnen we ze benaderen in welke volgorde (vanwege mogelijke onderlinge beïnvloeding) en met welk gewenst resultaat? Contextbepaling, anticiperen en voorbereiding met als resultaat engagement. Dan kan er veel meer worden toegepast en hoeft er minder te worden uitgelegd.

Vaak mis

Wellicht dat u na het voorgaande denkt: maar dat wist ik allemaal al. Dat is mooi, maar de vraag werpt zich op waarom het dan zo vaak misgaat? Elke dag wordt dit in de media overtuigend bewezen. En media gaan altijd op zoek naar de hoogst verantwoordelijke. In het FD van dinsdag 29 april 2014 staan een paar mooie quotes. ‘Ze (RvC en RvB) voelen veel meer druk, meer aansprakelijkheid. Niet in de zin van financiële aansprakelijkheid maar vooral van reputatieschade.’ (Mijntje Lückerath). En: ‘Als het goed gaat, is het de verdienste van de CEO. Gaat het mis, dan wordt er naar de commissarissen gekeken’. In het FD van 9 april 2014 waar Eelco Blok wordt gevraagd naar de belangrijkste veranderingen in zijn eerste termijn als CEO van KPN: ‘Marktaandelen zijn gestabiliseerd, klanttevredenheid is significant verbeterd en er is een betere balans gevonden tussen verschillende stakeholders’. Het kan dus wel, ook in lastige tijden. Maar het vergt geregisseerde aandacht en focus vanuit en door boardrooms die zich willen laten uitdagen om door meerdere brillen (stakeholders) naar zichzelf te kijken. Luister en pas toe.’

http://www.axyos.nl

 

Auteur(s)
Mirko Creyghton
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014mei

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief