‘Je moet mensen om je heen hebben die je ouderwets op je donder kunnen geven’

Interview
Interview met Jos van der Vegt, oud-directeur en huidig president-commissaris Ahoy

Onlangs werd Jos van der Vegt adviseur van Nationaal Register, waar hij zich gaat bezighouden met non-executive search en boardroomadvies. Mr Ahoy Rotterdam over de juiste match, de verjonging van het toezicht en de spiegelfunctie van de commissaris. ‘Ik heb mijn zoon van 27 ook geadviseerd om een raad van commissarissen in het leven te roepen.’

Hij was de man die het North Sea Jazz Festival in 2006 naar Rotterdam haalde, als directeur van Ahoy. ‘Daar ben ik nog steeds trots op.’ Inmiddels is Jos van der Vegt (62) voorzitter van de raad van commissarissen en gedelegeerd commissaris van de Rotterdamse evenementenhal, waarvan hij bovendien meerderheidsaandeelhouder is, sinds de management buy-out in 2006. ‘Een functie die me zo’n één tot twee dagen per week kost.’ Voorafgaand aan Ahoy was Van der Vegt algemeen directeur van De Kuip, het stadion van voetbalclub Feyenoord. Verder was hij tot eind 2013 voorzitter van de Kamer van Koophandel in Rotterdam. Daarnaast bekleedt hij talloze bestuursfuncties. Zo is hij lid van het landelijk bestuur van branchevereniging Horeca Nederland en voorzitter van Clean Tech Delta, een coöperatieve vereniging waarin Rotterdam en Delft als gemeentelijke overheden samen met het bedrijfsleven en kennisinstituten werken aan de ontwikkeling van schone technologieën. Van der Vegt (zelf geboren ‘op’ Zuid) is ook initiatiefnemer van diverse grootschalige evenementen in Manhattan aan de Maas, zoals de Marathon van Rotterdam, een aantal grote vakbeurzen en verschillende wereld- en Europese sportkampioenschappen. En nu is hij ook nog benoemd tot adviseur van Nationaal Register, waar hij zich gaat bezighouden met het uitvoeren van zoekopdrachten voor commissarissen en toezichthouders in de private en (semi)publieke sector en de boardroomadviespraktijk zal versterken. Mooie aanleiding voor een interview met deze duizendpoot.  

Waarom bent u als adviseur benaderd?

‘Ik ben gevraagd vanwege de omvang en de kracht van mijn netwerk in het Rotterdamse en mijn ervaring als ondernemer en toezichthouder. Ik heb tijdens mijn werkzame leven ook altijd geopereerd op het snijvlak van bedrijfsleven en overheid, van publieke en semipublieke sector. Ik ken beide werelden dus van binnenuit.’

Waarom hebt u ja gezegd?     

‘Ik heb het altijd leuk gevonden om naast mijn primaire werkkring andere dingen in het leven aan te pakken. Dat geldt ook voor deze functie. Op die manier kom je steeds in een andere positie en rol en op andere plekken terecht. Die veelzijdigheid spreekt me aan. Bovendien vind ik het leuk om met opdrachtgevers mee te denken over de vraag welke toezichthouder de juiste toegevoegde waarde kan brengen.’

De meeste benoemingen van commissarissen en toezichthouders komen nog steeds tot stand via het netwerk. Wat is de meerwaarde van non-executive search?

‘Raden van commissarissen en raden van toezicht neigen nog te vaak naar de gedachte: “We hebben een vacature, die kan Jantje of Pietje mooi invullen.” Ze kennen Jantje of Pietje uit hun netwerk, maar ze hebben er niet over nagedacht of die wel past bij de uitdaging waar de organisatie voor staat, de strategische prioriteiten en de huidige en toekomstige samenstelling van de rvc of rvt. Als non-executive searcher ga je eerst samen met de opdrachtgever op zoek naar de antwoorden op die vragen en pas daarna naar de juiste match. Ik wil niet alleen een headhunter zijn die plat gezegd op zoek gaat naar een poppetje.’

Willen mensen nog wel toezichtfuncties vervullen, nu het afbreuk- en reputatierisico zo groot is?  

‘Het commissariaat is geen erebaantje meer. De tijd dat commissarissen de envelop pas openmaakten tijdens de vergadering is voorbij. Je zit als commissaris in een glazen huis. Toezicht houden is moeilijker en uitdagender dan vroeger, maar daarmee ook veel leuker en inspirerender. Jonge mensen zijn zich daarvan bewust en zijn nog steeds bereid om toezichtfuncties te bekleden, naast hun hoofdfunctie. Organisaties kunnen heel veel aan die mensen hebben. Ik ben een voorstander van commissarissen die zelf nog actief zijn. Die staan midden in het leven. Na het pensioen droogt de informatiestroom al snel op en is er al gauw sprake van een beperkt kritisch vermogen. Ik had als ondernemer zelf ook het liefst een commissaris die nog druk was met zijn eigen bedrijf.’

Toch is de diversiteit en zeker verjonging ver te zoeken in de gemiddelde raad van commissarissen. De meerderheid van de toezichthouders is man, grijs en blank…

‘Dat ben ik zelf ook, maar ik heb wel veel jonge mensen in mijn netwerk. Bovendien woon, leef en recreëer ik in Rotterdam, de meest multiculturele stad van Nederland. Natuurlijk moet je soms extra moeite doen om een  jonge, vrouwelijke of allochtone commissaris te vinden. Sommige rvc’s of rvt’s zeggen al bij voorbaat dat die toch niet te vinden zijn en benoemen dan gewoon weer zo’n grijze heer. Maar dat is natuurlijk flauwekul. Want als je het echt wilt, zijn ze te vinden. Opdrachtgevers moeten daarbij ook wat risico durven nemen. Als je verjonging wilt, moet je soms kiezen tussen iemand van 65 die precies aan het profiel voldoet of iemand van 32 die nog niet dezelfde ervaring heeft, maar wel een verfrissende inbreng heeft. Het zal soms wat overtuigingskracht vragen om opdrachtgevers daartoe over te halen, maar dat lijkt mij juist leuk.’

U gaat zich ook bezighouden met boardroomadvies. Waar worstelen directeuren en bestuurders vaak mee?

‘Met focus. Waar is het bedrijf goed in en waar ben je zelf als directeur of ondernemer goed in? Je kunt niet overal goed in zijn, je moet keuzes maken. Zowel  in de strategie van het bedrijf, als in je eigen functioneren als directeur. Als je niet goed bent in boekhouding, ga daar dan zelf niet de hele avond op zitten zweten, maar verzamel mensen om je heen  die dat wel goed kunnen. Mijn rol als boardoomadviseur is spiegelen: waar staat het bedrijf, wat is de kwaliteit van de directie? Elke directeur heeft van tijd tot tijd behoefte aan zo’n spiegel, van een jonge ondernemer bij een start-up tot de bestuurder van een beursfonds.’                   

Welke rol kunnen commissarissen daarin spelen?

‘Een heel belangrijke rol. Toen ik samen met vier collega’s via een management buy-out 100% van de aandelen overnam van Ahoy, hebben we een raad van commissarissen ingesteld. Het was ons eigen bedrijf, dus we hadden geen behoefte aan toezichthouders, maar wel aan een rvc die kritisch kon kijken naar ons als directie, ons kon inspireren vanuit eigen ervaring en deuren voor ons kon openen.  Je  moet als ondernemer mensen om je heen hebben die je ouderwets op je donder kunnen geven. Mijn zoon van 27 heeft nu een tweemansbedrijfje. Die heb ik ook geadviseerd om een raad van commissarissen in het leven te roepen.’

U bent nu gedelegeerd commissaris bij Ahoy. Moeilijk om niet meer zelf op de stoel van directeur te zitten?

‘Ja, vier jaar geleden heb ik mijn directietaken overgedragen aan twee van de minderheidsaandeelhouders. Ik was bijna zestien jaar directeur geweest van Ahoy. Dus in het begin was het heel moeilijk om niet meer zelf operationeel verantwoordelijk te zijn. Je krijgt niet meer alles te zien en te horen. Dan vroeg ik aan de directie: “Is alles wel goed gegaan bij dat evenement, dit weekend? Jullie hebben me helemaal niet gebeld.” En dan was hun antwoord: “Jij wilde toch zo graag afstand nemen?” Het heeft zo’n acht maanden geduurd, voor ik aan mijn nieuwe rol gewend was. Nu heb ik alle vertrouwen in de directie en het bedrijf loopt prima. Het heeft ook voordelen: vroeger was ik bij een evenement als het North Sea Jazz Festival veel achter de schermen bezig, nu heb ik meer tijd om rond te lopen. Je komt er heel zakelijk Nederland tegen, net als bij het ABN Amro World Tennis Tournament. Dan kun je natuurlijk prima netwerken.’

Wat moet u op het gebied van governance of toezicht van het hart?

‘Een serieuze invulling van de rol van commissaris is heel belangrijk. Gelukkig  professionaliseert het commissariaat steeds verder, dat is een uitstekende ontwikkeling. Daarentegen ben ik niet blij met het gemak waarmee de publieke opinie en de media de zwarte Piet uitdelen aan de commissaris als er dingen misgaan. De commissaris zit niet op de stoel van de bestuurder, hij is en blijft een toezichthouder, die slechts een beperkte rol kan spelen. De maatschappij verwacht te veel.’          

Tot slot: hoe kijkt u als oud-directeur van Feyenoord-stadion De Kuip aan tegen het stuklopen van de plannen voor de vernieuwbouw, waarvoor u zich sterk hebt gemaakt?   

'Ik heb me als verkenner en adviseur de afgelopen twee jaar zeer intensief bemoeid met de discussie over hoe het verder moet met een vernieuwd stadion voor Feyenoord. Helaas klapten die plannen in maart dit jaar, op een moment dat we samen met bouwbedrijf BAM en de gemeente Rotterdam al heel ver waren. Maar de echte wil om door te gaan - weliswaar risicovol - ontbrak uiteindelijk. Om die reden is die fase beëindigd. Ik ben er nu niet meer bij betrokken.'

Auteur(s)
Marike van Zanten
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2015jun

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief