Het zwaard van Damocles

Samenstelling RvB en RvC
Diversiteit in de boardroom

Streefcijfers, topvrouwendatabanken, diversiteitsprogramma’s of toch een wettelijk quotum? Paula Kager (PwC) over de vraag: hoe komen we tot een evenwichtiger m/v-samenstelling van raden van bestuur en raden van commissarissen? ‘Een combinatie van meerdere elementen draagt bij aan succes.’

Het streefcijfer van ten minste dertig procent vrouwelijke bestuurders en commissarissen moet een formeel punt worden op de aandeelhoudersvergadering- Ook zouden accountants scherpen moeten letten op de verklaring over de naleving van het wettelijke streefcijfer. Dat schrijft minister Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer over de doorstroom van vrouwen naar de top van het Nederlandse bedrijfsleven. Omdat het streefcijfer van 30% nog ver weg is voor veel bedrijven, verlengt de minister de regeling tot 2019. Wel houdt zij een wettelijk quotum als stok achter de deur als dan blijkt dat er onvoldoende vooruitgang is geboekt. Maar als een streefcijfer corporate Nederland niet op 30% brengt, wat werkt dan wel en hoe kan de raad van commissarissen het verschil maken in deze m/v-diversiteitsarena?

Te weinig, te traag 

Vanaf 1 januari 2013 geldt een wettelijk streefcijfer van minimaal 30% vrouwen en minimaal 30% mannen in de RvB en RvC van grote vennootschappen. Het is niet afdwingbaar; voor het streefcijfer geldt een ‘pas toe of leg uit’-principe. Wanneer de onderneming de streefcijfers niet bereikt, moet zij daarover gemotiveerd verantwoording afleggen in het jaarverslag. Onderzoek leert dat het streefcijfer nog lang niet overal is gehaald. De belangrijkste conclusies uit de Bedrijvenmonitor 2012-2015 zijn:

* stijging percentage vrouwen in RvB (van 7,4 naar 9,6) en RvC (van 9,8 naar 11,2); 

* streefcijfer 30% nog ver weg voor veel bedrijven: het aandeel bedrijven dat 30% m/v heeft gerealiseerd in RvB is toegenomen van 9,3% naar 14,2% en in RvC van 14,7% naar 17,8%;

* grote achterhoede van bedrijven: eind 2014 had 76% nog geen enkele vrouw in de RvB en 63% geen vrouw in de RvC;

* bedrijven laten kansen liggen om vrouwen te benoemen: in 2014 heeft een kwart de nieuwe benoemingen ‘benut’ om het percentage vrouwen te vergroten;

* transparantie in het jaarverslag laat te wensen over: 57% van de bedrijven legt in het jaarverslag niet uit waarom de samenstelling van de RvB en/of RvC niet evenwichtig is verdeeld; en

* beleid en maatregelen vooral effectief voor RvC: bedrijven die door maatregelen bij de benoeming bewust streven naar een evenwichtige m/v verdeling, benoemen ook vaker een vrouw in de RvC.

Positief benaderen

Kennisinstituut Atria deed onderzoek naar de ontwikkeling van het aandeel vrouwen in de top tussen 2003 en 2015 in zeven EU-landen (Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Letland, Verenigd Koninkrijk, Zweden). Atria is uitgegaan van een positieve benadering (wat gaat goed, wat kan beter) en heeft gezocht naar inspirerende voorbeelden in die landen. Dit in de sociaal-economische, politieke en juridische context en het maatschappelijke debat over m/v-diversiteit aan de top. In het rapport Internationale voorbeelden beleid Topvrouwen benoemt Atria inspirerende elementen voor een succesvolle aanpak om het aantal vrouwen in topposities in bedrijven te doen groeien. Het gaat om onderling samenhangende elementen. Eén element op zichzelf zet geen zoden aan de dijk; de combinatie van meerdere elementen dragen bij aan succes. De elementen komen op het volgende neer:

Het verschil maken

De RvC kan de hoofdrol spelen op het gebied van m/v-diversiteit. De RvC beschikt over meerdere aanvliegroutes:

(i) de werving, selectie en voordracht van nieuwe commissarissen;

(ii) de werving, selectie en benoeming van nieuwe bestuurders;

(iii) het toezicht op de ontwikkeling en voortgang van het bedrijfsbrede diversiteitsbeleid; en

(iv) het acteren als ambassadeur voor diversiteit aan de top, al dan niet samen met business- en netwerkpartners.

Bedrijven kunnen zelf de regie en het eigenaarschap claimen en een passende mix van de inspirerende elementen samenstellen. De ingrediënten voor succes zijn er. De urgentie en het belang van meer vrouwen in de top ook. Bedrijven krijgen nog drie jaar van Bussemaker. Drie jaar waarin het wettelijk quotum als zwaard van Damocles boven de markt blijft hangen.

Klik hier https://actueel.pwc.nl/contact/paula-kager/voor contact met Paula Kager.
 
Klik hier voor brief aan Tweede Kamer: 
Klik hier voor Factsheet Bedrijvenmonitor 2012-2015: 
Klik hier voor rapport van Atria: 
 
Auteur(s)
Paula Kager (beloningsspecialist PwC)
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2015dec

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief