Het dilemma van de overhead in de zorg

Column

Overhead ligt onder een vergrootglas. En dat is natuurlijk terecht. Er is immers een aanzienlijk deel van het zorgbudget mee gemoeid, dat je niet kunt besteden aan directe zorg. Maar we schieten hier wel in door, aldus Marvin Hanekamp en Simon Heesbeen van Berenschot.    

Het Berenschot Benchmark Instituut onderzocht voor het zestiende jaar op rij de omvang van overhead in de langdurige zorg. Uit het benchmarkonderzoek blijkt dat binnen organisaties voor verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT) 16,3 procent van de totale kosten wordt besteed aan overhead. Binnen de gehandicaptenzorg (GHZ) is dit 16,4 procent en binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) 20,7 procent.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Er wordt veel te veel gefocust op de omvang van overheadkosten. Dit terwijl het gesprek vooral in bredere zin moet gaan over goede en betaalbare zorg en prettig werk. Daar hebben overheid, verzekeraars en zorgorganisaties een gezamenlijk belang én een gedeelde verantwoordelijkheid in.

Dit gesprek zou als vertrekpunt een vereenvoudiging van de financiering en verantwoording van zorg kunnen hebben. Financiële druk, gedecentraliseerde bevoegdheden en op onderdelen ook gebrek aan kennis, hebben namelijk geleid tot een complex registratiewoud. Daarin zijn we met elkaar de weg kwijtgeraakt. Waar aan de ene kant regels worden geschrapt, komen er aan de andere kant juist regels bij.

Meer werkplezier

Zorgprofessionals besteden momenteel 35 procent van hun tijd aan administratieve taken, terwijl zij 23 procent acceptabel vinden. Dit blijkt uit ander onderzoek van Berenschot onder 7.700 respondenten. Het verschil tussen de ervaren en de acceptabele administratieve tijdsbesteding bedraagt 41.000 fte. Dat komt neer op € 1,9 miljard aan salariskosten.

Bovendien blijkt uit dit onderzoek dat verlaging van administratieve belasting gepaard gaat met meer werkplezier en behoud van mensen voor de zorg. Dat is in deze tijden van personeelskrapte extra belangrijk. Verder levert het veel tijd op die aan cliënten besteed kan worden. Dit mes snijdt dus aan vele kanten.

Kritisch blijven kijken

Bij het verlagen van deze regeldruk is het belangrijk om kritisch te blijven kijken welke regels en registraties te schrappen zijn. Zowel binnen het stelsel als binnen zorgorganisaties zelf. Vervolgens is het van belang om de regels die wel noodzakelijk zijn zoveel mogelijk te standaardiseren, te optimaliseren en het zorgpersoneel hierin zoveel mogelijk te faciliteren en te ontlasten.

Een goed functionerende overhead kan hierbij een belangrijke rol spelen. Dat kan onder andere door te zorgen voor slimme en goed functionerende ICT. Tegelijkertijd ligt diezelfde overhead juist vanuit kostenperspectief dus ook onder het eerder genoemde vergrootglas. Dit is het dilemma van de overhead. Geen enkele organisatie kan zonder, ook al claimen sommigen van wel.

Marvin Hanekamp, managing director Berenschot en Simon Heesbeen, senior consultant, zijn beiden werkzaam voor Berenschot. Zij maken onderdeel uit van het team dat jaarlijks bij zo’n 80 organisaties in de langdurige zorg het benchmarkonderzoek uitvoert. Deze benchmark biedt instellingen inzicht in hun huidige bedrijfsvoering en daarnaast onderbouwd advies over het eventuele verbeterpotentieel. Hiertoe wordt gebruikgemaakt van data en best practices van soortgelijke zorgaanbieders.

Auteur(s)
Marvin Hanekamp
managing director Berenschot
Simon Heesbeen
senior consultant Berenschot
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2020mrt

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief