Gerechtelijke uitspraken over toezicht(houders)

See You In Court!

De vier commissarissen van Stichting Wonen Limburg besluiten hun president-commissaris te ontslaan wegens een onwerkbare situatie. Als deze weigert een extra commissarissenvergadering bijeen te roepen voor zijn eigen ontslag, doen de overige commissarissen dat zelf. Niet volgens de statuten, oordeelde de rechter, die het ontslagbesluit om die reden nietig verklaarde.

De president-commissaris in kwestie was per 1 januari 2006 benoemd tot commissaris van Stichting Wonen Limburg voor een periode van vier jaar. Op 1 juli 2007 werd hij benoemd tot vicevoorzitter van de raad van commissarissen en sinds 1 september 2008 heeft hij gefungeerd (waargenomen) als voorzitter van die raad.

Begin december 2008 verzoekt een van de commissarissen van Stichting Wonen -  mede namens de overige drie leden van de raad van commissarissen - de president-commissaris per brief om een extra vergadering van de raad van commissarissen uit te schrijven voor 12 december. Onderwerp: het voorgenomen ontslag van de voorzitter, na deze gehoord te hebben.

Bittere strijd

Vervolgens wordt er via post en e-mail een bittere strijd uitgevochten over het al of niet uitschrijven van die extra vergadering. De president-commissaris meldt dat hij het bijeenroepen van een vergadering voorbarig en statutair onjuist vindt en dat eventueel genomen besluiten geen werking hebben. Bovendien geeft hij aan niet beschikbaar te zijn op de voorgestelde datum en tot het voorgestelde gesprek, twee dagen voor de extra vergadering, komt het niet. Uiteindelijk roept de president-commissaris via e-mail zelf een extra vergadering van de raad van commissarissen bijeen voor 23 december 2008. Naast zijn eigen ontslag heeft hij ook dat van zijn collega-commissaris op de agenda gezet.

De extra vergadering van 12 december gaat toch door. Daar wordt buiten aanwezigheid van de president-commissaris besloten deze per direct te ontslaan uit zijn functie. Vervolgens wordt hem dat besluit per brief meegedeeld, ondertekend door alle vier commissarissen.

‘Schofferend optreden’

De redenen voor het ontslag worden in de brief als volgt omschreven:

“De Raad van Commissarissen, met uitzondering van de heer x, is van mening, dat er sprake is van een volstrekt onwerkbare situatie binnen de Raad met grote negatieve consequenties voor de Stichting. Een situatie op grond waarvan handhaving van de heer x als lid van de Raad van Commissarissen redelijkerwijs niet van de Stichting kan worden verlangd. Bovengenoemde onwerkbare situatie wordt naar de mening van de Raad, veroorzaakt door gedrag, handelwijze en houding van de heer x. Deze:

  • houdt zich niet aan de in de Raad bij herhaling vastgestelde toezichtsfilosofie “toezicht op afstand”. Bemoeit zich met bestuursaangelegenheden en treedt, buiten de Bestuurder om, in overleg met medewerkers uit de organisatie;
  • weigert door de overige leden van de Raad aangedragen agendapunten voor vergaderingen van de Raad te agenderen;
  • treedt schofferend op naar de Bestuurder die hij verwijt dat hij de organisatie niet beheerst, dat hij niet kan plannen, enz. Hij wil nu zelfs ontslag van de Bestuurder in gang zetten;
  • communiceert non-verbaal dat hij de overige leden van de Raad niet serieus neemt;
  • heeft vrijwel permanent een houding naar de organisatie toe van “niets deugt”. Breekt hierdoor bij voortduring mensen en zaken af;
  • heeft op vrijwel alle onderwerpen die in de Raad komen afwijkende opvattingen. Op zich geen probleem maar dit leidt wel tot irritaties bij de overige leden.

De handelwijze van de heer x staat een behoorlijke taakvervulling van de Raad van Commissarissen in de weg en deze handelwijze kan in het belang van Wonen Limburg en haar stakeholders niet langer getolereerd worden.”

Vervolgens wordt de president-commissaris in dezelfde brief nogmaals de gelegenheid geboden om over het ontslag te worden gehoord en wel op de reguliere vergadering van de raad van commissarissen van 18 december 2008; na een eventuele intrekking van het ontslagbesluit zal hij dan verder kunnen deelnemen aan de reguliere vergadering. Wanneer de president-commissaris andermaal niet aanwezig is, wordt opnieuw besloten hem te ontslaan.

Dwangsom van 10.000 euro

Deze laat het er niet bij zitten. Hij vraagt om nietigverklaring van de ontslagbesluiten omdat deze in strijd zouden zijn met de statuten, de wet en de beginselen van redelijkheid en billijkheid. Ook vraagt hij om een rectificatie en oproeping en toelating tot alle commissarissenvergaderingen, op straffe van een dwangsom van € 10.000 per overtreding. Hij stuurt het verslag mee van de door hemzelf bijeengeroepen vergadering van 23 december, waarop alleen hijzelf aanwezig was. Verrassing: het voor die vergadering geagendeerde voorgenomen ontslag van hemzelf is niet aangenomen.

De rechtbank wijst de eerste twee vorderingen toe: de ontslagbesluiten kunnen geen stand houden, omdat ze in strijd zijn met de statuten. Ook de rectificatie (en de daarbij behorende dwangsom) worden toegewezen. De vordering van de president-commissaris om hem op te roepen en toe te laten tot de vergaderingen van de raad van commissarissen wordt afgewezen. Zijn zittingsperiode zou, ook bij reguliere beëindiging, inmiddels zijn afgelopen.

Statuten gaan voor governancecode

De Stichting Wonen komt vervolgens in het geweer tegen de vernietiging van de  ontslagbesluiten. De Stichting bestrijdt het oordeel dat sprake is van strijd met artikel 15 lid 1 sub a van de statuten en klaagt dat de rechtbank is voorbijgegaan aan het beroep van Stichting Wonen op de Governance Code voor Woningcorporaties, die voorschrijft dat een lid van de raad van de commissarissen tussentijds aftreedt bij onvoldoende functioneren, structurele onverenigbaarheid van belangen of wanneer dit anderszins naar het oordeel van de raad van commissarissen is geboden. Ook x zou zich destijds aan de naleving van de code hebben gecommitteerd. De rechtbank verwerpt dit verweer echter: de Code, noch een eventuele persoonlijke instemming door een individueel lid van een orgaan van de stichting met de naleving ervan, kan rechtens de statuten van de stichting ter zijde stellen.

De rechtbank oordeelt verder opnieuw dat de commissaris die de extra vergadering uitriep daar statutair geen bevoegdheid toe had. De president-commissaris zou volgens eigen zeggen niet geweigerd hebben de extra vergadering uit te roepen. Hij zou slechts hebben gevraagd de brief met het verzoek naar zijn huisadres te sturen. Volgens de Stichting weigerde x wel degelijk en is de brief met het verzoek daartoe ter volledigheid aangetekend naar zijn huis gestuurd.

Samenvatting van de uitspraak

Het Hof stelt vast dat de partijen verdeeld zijn over de gang van zaken en legt bij de Stichting Wonen de bewijslast neer: laat deze eerst maar bewijzen dat x geweigerd zou hebben om de extra vergadering van de raad van commissarissen uit te roepen. In afwachting daarvan zal het Hof elke verdere beslissing alsmede de bespreking van de overige grieven aanhouden.

(Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, uitspraak van 15 mei 2012)
Bron: zoeken.rechtspraak.nl

Auteur(s)
Redactie
Dit artikel is gepubliceerd in
gu2012-05

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief