Fiscale aftopping pensioen treft bestuurders hard

Na aftopping pensioen geen interessante arbeidsvoorwaarde meer
Wat is de rol van de RvC in pensioenvraagstuk?

Elke uitgave buigt een panel van governancespecialisten en ervaringsdeskundigen zich over een vraag, dilemma of minicasus van lezers op het gebied van toezicht houden.

Dit keer: Welke gevolgen heeft de veranderende pensioenwetgeving voor bestuurders?

Bestuurders en werknemers die meer dan een ton per jaar verdienen worden extra hard getroffen door nieuwe pensioenwetgeving. Het is aan commissarissen om een passend antwoord te vinden op deze versobering, betogen Alfred Lagendijk, pensioenspecialist bij PwC en Paula Kager, beloningsspecialist bij PwC.

In december 2013 heeft het kabinet een pensioenakkoord gesloten met de Tweede Kamer. De doelstelling van het akkoord is een sluitende begroting voor de komende jaren. Het pensioenstelsel wordt vanaf 2015 sterk versoberd doordat onder andere het maximale opbouwpercentage wordt verlaagd. Dit treft ongeveer de helft van alle werknemers in Nederland. Bestuurders worden extra hard getroffen. Zij zijn gewend om over hun volledige vaste salaris pensioen op te bouwen. Vanaf 2015 mag dat nog maar tot € 100.000. Wat betekent de fiscale aftopping van het pensioen voor de raad van commissarissen in zijn werkgeversrol ten aanzien van bestuurders? En wat kan de raad van bestuur doen voor werknemers met een salaris (ruim) boven deze € 100.000?

Minder opbouw

Door de fiscale aftopping van de pensioenopbouw worden 600.000 werknemers in de particuliere en collectieve sector en 140.000 ambtenaren geraakt. Op basis van de nieuwe wetgeving bedraagt het maximaal op te bouwen ouderdomspensioen over de gehele carrière ongeveer € 60.000 euro (bij een pensioenleeftijd van 67 jaar) en het maximale nabestaandenpensioen € 42.000. Deze bedragen zijn lager bij een pensioenbreuk. Het arbeidsongeschiktheidspensioen wordt niet aangetast. De veranderingen hebben alleen effect op de toekomst; reeds opgebouwde pensioenen worden niet aangetast. Jongere werknemers worden harder getroffen, omdat zij in het verleden minder hebben opgebouwd.

Werkgeversrol RvC

De RvC is in zijn rol als werkgever van de bestuurders verantwoordelijk voor het gehele pakket aan arbeidsvoorwaarden; niet alleen de beloning, ook het pensioen. Het vaste salaris van vrijwel alle bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en de meeste bestuurders van grote private bedrijven en (semi-)publieke organisaties is (beduidend) hoger dan € 100.000 per jaar. Na fiscale aftopping is pensioen voor vele (vooral jongere) bestuurders geen interessante arbeidsvoorwaarde meer. Het ‘nieuwe pensioen’ biedt slechts een beperkt fiscaal voordeel en zorgt niet voor voldoende inkomen voor de oudedag. Het lijkt erop dat slechts de relatief oudere bestuurder, die al een behoorlijk pensioen heeft opgebouwd, of de bestuurders met een jaarsalaris net boven de ton nog een redelijk goed pensioen kunnen krijgen. De voorgestelde wetgeving voorziet in een fiscale tegemoetkoming in de privésfeer via een lijfrente die is vrijgesteld van vermogensrendementsheffing (Box 3). Deze tegemoetkoming is zeer beperkt en niet echt interessant voor bestuurders. 

Vragen die de RvC zichzelf zou moeten stellen over dit stuk van het pensioendossier:

  • wat is de impact voor de bestuurders en werknemers (niet-bestuurders) die meer dan € 100.000 verdienen?
  • wat zijn de totale pensioenkosten per jaar voor de RvB en voor de andere groepen?
  • willen we de wettelijke pensioenversobering voor de bestuurders en andere werknemers compenseren?
  • hoe ver is de RvB in de gedachtenvorming over eventuele compensatie voor de versobering in de pensioenopbouw? Is het handig om dit dossier gezamenlijk aan te pakken?
  • hoe staat het pensioenfonds tegenover eventuele verlaging van de premies?
  • als we kiezen voor compensatie, wat voor soort compensatie past dan het beste bij onze organisatie, wat is het prijskaartje dat daar aan hangt en met welke partijen krijgen we te maken in het besluitvormingstraject?
  • is deze sterke pensioenversobering voor ons topmanagement aanleiding om het gehele arbeidsvoorwaardenpakket en het beloningsbeleid te evalueren en een andere benadering te overwegen - bijvoorbeeld een opzet waarbij de bestuurder een toelage krijgt om zijn pensioen zelf te regelen bij een bank of vermogensbeheerder?
  • wat willen we minimaal goed geregeld hebben? Goed verzekerd blijven bij arbeidsongeschiktheid en overlijden is hoe dan ook cruciaal.

Pensioenissues zijn complex en weerbarstig. De voorgestelde maatregelen zijn ingrijpend voor werkgevers, werknemers en pensioenfondsen. Bestuurders en werknemers die meer dan een ton per jaar verdienen worden extra hard getroffen. Hier ligt een uitdaging voor commissarissen om een passend antwoord te vinden op deze versobering.

 

Auteur(s)
Paula Kager
Alfred Lagendijk
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014mrt

Verder in deze Governance Update

De machteloze commissaris

Waken voor het prof. dr. Akkermans-effect

Fiscale aftopping pensioen treft bestuurders hard

Na aftopping pensioen geen interessante arbeidsvoorwaarde meer

WNT: lastige praktijkvragen

Ministeries zelf niet in staat wettelijk vereiste WNT-rapportages op te leveren

‘De baby niet horen huilen’

Toezichtdynamica: balanceren tussen vertrouwen en afstand

Pre-pack: serieus reddingsmiddel als de nood hoog is

Harm Tunteler, Custom Management, pleit voor wettelijke verankering pre-pack

Druk, druk, druk

MUTATIES

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief