Financiële ethiek voor beginners

Boeken

Een actueel onderwerp: bestuurdersaansprakelijkheid in de financiële sector, na alle misstanden bij banken en verzekeraars. Voor recensent Jacques Gerards had de gelijknamige multidisciplinaire studie mogen beginnen waar hij eindigt: bij de financiële ethiek.    

De maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid van banken en andere financiële dienstverleners vormt in toenemende mate een punt van discussie. De financiële crisis, die ontstond na de val van de Amerikaanse investeringsbank Lehman Brothers in 2008, was aanleiding voor en startpunt van een grondige herbezinning op de waarden en normen die in de financiële sector bon ton waren.

De publicatie bespreekt een multidisciplinaire studie waarin de aansprakelijkheid van bestuurders van financiële instellingen gecombineerd bekeken wordt met corporate governance en financiële ethiek. Vanuit deze drie invalshoeken worden de handel met voorwetenschap, marktmanipulatie, kartelvorming en misbruik van een economische machtspositie besproken.

Verkeerde volgorde

De volgorde van onderwerpen weerspiegelt (bedoeld of onbedoeld?) de ontwikkelingsgang van de discussie. De auteur begint met de strafrechtelijke en bestuursrechtelijke aansprakelijkheid van bestuurders van financiële instellingen in haar juridische aspecten om te vervolgen met de Nederlandse Corporate Governance Code, zijn juridische status en de naleving ervan om te eindigen bij de financiële ethiek. Van regels met sancties via eigen regelgeving naar persoonlijke verantwoordelijkheid en integriteit.  

De toelichtende tekst op internet en de flaptekst spreekt over de dubbele normstelling ten aanzien van financiële instellingen en hun bestuurders, te weten de bepalingen uit de financiële toezichtwetgeving enerzijds en de beginselen inzake goed ondernemingsbestuur uit de Nederlandse Corporate Governance Code en de Code Banken anderzijds. Deze constatering gaat voorbij aan het feit dat er ook nog sprake is van een derde normstelling, namelijk die van de financiële ethiek met zijn persoonlijke en maatschappelijke aspecten. Deze wordt op zijn beurt weer overkoepeld door de morele houding en het moreel gedrag van de persoon die een verantwoordelijkheid op zich genomen heeft. In dit geval in de besturing van een bank of een andere financiële instelling.   

Eerste verdedigingslinie tegen integriteitsschending

De betrokkenheid van de Rabobank - die integriteit hoog in het vaandel heeft staan -  bij het Libor-schandaal en het daaropvolgend aftreden van de CEO, zijn illustratief voor misstanden in de financiële sector en degenen die hier uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor dragen. Zichzelf integer noemen blijkt niet identiek aan integer zijn en handelen. Bestuurders zijn de eerste en belangrijkste verdedigingslinie tegen integriteitsschendingen en wetsovertredingen. Naar binnen toe dragen zij de eindverantwoordelijkheid voor het tot stand brengen en waarborgen van een integere en beheerste bedrijfsvoering. Naar buiten toe moeten zij de vertrouwelingen zijn, waarop de maatschappij mag rekenen.

Ook interessant voor commissarissen

Het boek is interessant voor commissarissen en toezichthouders, omdat ook ten aanzien van hun ethisch functioneren, hun eigen regelgeving in governancecodes en hun wettelijke verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid een parallelle discussie aan de gang is. Die overigens eveneens goeddeels in de verkeerde volgorde gevoerd wordt.

Mr. M.D.H. Nelemans,  Bestuurdersaansprakelijkheid in de financiële sector, toezicht, handhaving, sancties en zorgplichten. Uitgeverij Paris, 2013

 

Auteur(s)
Jacques Gerards
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014mei

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief