Drukke commissaris zet beurskoers onder druk

MAXIMERING

Zijn toezichthouders terecht op 'dieet' gezet? Er wordt veel gemord over het maximumaantal toezichtposities in de Wet Bestuur en Toezicht, maar Amerikaans onderzoek suggereert dat Ewout Irrgang een punt had. Een crisis bij het ene commissariaat leidt tot minder aandacht én aandeelhouderswaarde bij de andere bedrijven waar toezicht wordt gehouden. 

In Amerika bepaalt niet de wetgever hoeveel commissariaten iemand mag bekleden, maar leggen beursgenoteerde bedrijven zélf steeds vaker een limiet op aan hun independent directors. Inmiddels stelt 74 procent van de Fortune-500 bedrijven een maximum aan het aantal functies dat hun non-execs mogen bekleden (in 2006 was dat nog maar 27 procent). Ook stemadviesbureau Institutional Shareholder Services (ISS) beveelt een ‘toezichtdieet’ voor directors aan.

Goedgevulde portefeuilles

Terecht of niet? De aanname is dat toezichthouders met een goedgevulde portefeuille onvoldoende tijd kunnen besteden aan al hun functies, zeker als zich bij een van die bedrijven een crisis voordoet. Om die aanname te testen, deden de Amerikaanse onderzoekers een interessant (en enigszins morbide) experiment. Ze keken naar non-executives met toezichtfuncties bij ten minste twee bedrijven, A en B, waarbij een van de bedrijven, zeg A, te maken kreeg met de dood van een collega-commissaris of de ceo.

Onverwacht bijspringen in het auditcommittee

In de periode van 1988 tot 2007 turfden de onderzoekers  633 overleden non-executives, waarbij de overige non-execs in de board gelinkt waren aan in totaal 2.551 andere bedrijven. Daarnaast keken ze naar het effect van het overlijden van 189 ceo’s op de beurskoers van de in totaal 592 andere bedrijven waar de betrokken commissarissen toezicht hielden. Daarbij hanteerden de onderzoekers de attention shock hypothesis: een dergelijke gebeurtenis  verzwaart de workload van de ‘achterblijvende’ toezichthouders bij A – vooral wanneer ze ineens het werk van hun overleden collega moeten overnemen in de audit, benoemings- en remuneratiecommissie - waardoor er minder tijd, energie  en aandacht overblijft voor commissariaat B (en eventueel C tot en met Z). Uiteindelijk zal  dat ‘shockeffect’ een negatief effect op de beurskoers hebben.     

Te weinig tijd voor advies

Dat laatste bleek inderdaad het geval. De daling in aandeelhouderswaarde bleek vooral samen te hangen met het langdurig overnemen van commissiewerk, in het bijzonder in het veeleisende  auditcommittee. Verder deed het koerseffect zich het meest voelen bij bedrijven met een sterke corporate governance (waar commissarissen geacht worden veel invloed te hebben) en bij jonge bedrijven. Ook was er een significante samenhang bij non-executives met veel branche-ervaring. Door de drukke werkzaamheden bij hun crisiscommissariaat zou de adviesfunctie van door de wol geverfde non-execs bij de andere posities in hun portefeuille immers in gevaar kunnen komen.

Lucht in portefeuille

Ook in Nederland overlijdt soms een topcommissaris of een topman in het harnas. Zo overleed vorig jaar Adri Baan, president-commissaris bij Wolters Kluwer, Dockwise en Van Gansewinkel Groep en commissaris bij Imtech en Océ.  Hij werd bij Wolters Kluwer opgevolgd door vicevoorzitter Peter Wakkie. Deze zal binnenkort ook de voorzittershamer overnemen van Karel Vuursteen bij TomTom. Daarnaast is Wakkie nog commissaris bij ABN Amro en BCD Holdings. Nu is de koers van TomTom inderdaad niet om over naar huis te schrijven en hoe de koers van ABN Amro zich na een beursgang zal ontwikkelen, is nog maar zeer de vraag. Maar of dat aan de volle toezichtportefeuille van Wakkie ligt? De onderliggende boodschap van het Amerikaanse onderzoek lijkt echter duidelijk:  houd voldoende lucht in uw portefeuille om crises bij andere commissariaten soepel te kunnen opvangen. En daarbij speelt wellicht niet eens het aantal, maar vooral de zwaarte van de toezichtfuncties  (en vooral die van het commissiewerk) de belangrijkste rol.      

Bron: Distracted Directors: Does Board Busyness Hurt Shareholder Value?, by Antonio Falato (Federal Reserve Board), Dalida Kadyrzhanova (University of Maryland) en Ugur Lel (Virginia University).

Klik hier voor het volledige artikel en de link naar het onderzoek.

Auteur(s)
Redactie
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014mrt

Verder in deze Governance Update

De machteloze commissaris

Waken voor het prof. dr. Akkermans-effect

Fiscale aftopping pensioen treft bestuurders hard

Na aftopping pensioen geen interessante arbeidsvoorwaarde meer

WNT: lastige praktijkvragen

Ministeries zelf niet in staat wettelijk vereiste WNT-rapportages op te leveren

‘De baby niet horen huilen’

Toezichtdynamica: balanceren tussen vertrouwen en afstand

Pre-pack: serieus reddingsmiddel als de nood hoog is

Harm Tunteler, Custom Management, pleit voor wettelijke verankering pre-pack

Druk, druk, druk

MUTATIES

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief