Commissarissen moeten verwachtingskloof zelf helpen overbruggen

Maatschappij

Tussen de maatschappij en de commissaris bestaat een groeiende verwachtingskloof. De commissaris staat aan de ene kant met een diepgeworteld besef van zijn of haar maatschappelijke relevantie en verantwoordelijkheid. Aan de andere kant staat de burger die zich nauwelijks bewust is van de maatschappelijke rol van de commissaris, behalve wanneer er misstanden geconstateerd worden. De kredietcrisis heeft de kloof tussen commissaris en burger alleen nog maar vergroot, meent Wieger de Vries, Algemeen manager van het NCD.

Verschillende partijen ondernemen actie om de kloof te overbruggen en transparantie te bevorderen. De politiek ziet het ontwikkelen van nieuwe wetgeving als oplossing (denk bijvoorbeeld aan het ‘Amendement Irrgang’). Anderen zetten in op gedragscodes (denk aan de gedragscode van het Erasmus Instituut Toezicht & Compliance (EITC)). Alhoewel goed bedoeld, dreigen beide initiatieven het uiteindelijke doel voorbij te schieten.

De initiatieven uit de politiek zijn er vooral op gericht het aantal commissariaten te beperken, in de hoop daarmee het old boys network open te breken. Maar zoals het NCD, VNO-NCW en MKB-Nederland begin februari gezamenlijk opmerkten, is het old boys network mede door de code-Tabaksblat al danig uitgehold. Bovendien zullen deze politieke initiatieven commissarissen voornamelijk dwingen te kiezen voor betaalde commissariaten en onbezoldigde commissariaten af te stoten. Maatschappelijk relevante organisaties als scholen en ziekenhuizen zullen hiervan de dupe worden. Tot slot heeft de politiek geen enkele correlatie aangetoond tussen het aantal commissariaten en slecht presterend toezicht.

De gedragscode die is geïnitieerd door het EITC vormt een eerste aanzet in het overbruggen van de kloof tussen maatschappij en beroepsgroep. Het initiatief verdient uitbreiding met een consultatie van de doelgroep. Immers, de gedragscode is nu nog slechts wetenschappelijk van aard en enkel gebaseerd op methodologisch onderzoek onder minder dan 100 responderende commissarissen uit een populatie van 16.000 personen.

Wat is het alternatief om de geschetste kloof te overbruggen zonder extra wet –en regelgeving? Er bestaan al documenten die als richtlijn bij gedragsvraagstukken voor commissarissen dienen. Bijvoorbeeld de in 1998 geformuleerde aanbevelingen van de NCD-commissie onder leiding van Jaap Glasz. Dit betreft een levend document dat commissarissen voldoende houvast biedt en tegemoet komt aan het grote belang van zelfregulering van de beroepsgroep. Verder zijn er verschillende opleidingen voor commissarissen, waaronder de in 1995 gestarte NCD Nyenrode Commissarissencyclus, waar aandacht besteed wordt aan een zestal aspecten van het commissariaat: juridische, ethische, bedrijfskundige, organisatorische, internationale aspecten en beoordelen en toezicht houden. Ook bestaat er een aantal verbanden waarin commissarissen zijn verenigd. Afhankelijk van welke organisatie het betreft, hebben deze verbanden deels tot doel het behartigen van de belangen van de doelgroep. Het overbruggen van de vertrouwenskloof tussen maatschappij en beroepsgroep maakt hiervan deel uit.

De Nederlandse commissaris heeft decennialang een cruciale rol vervuld in de BV Nederland, en daarmee een grote bijdrage geleverd aan de enorme welvaart die wij in Nederland genieten. Het leeuwendeel van de commissarissen in Nederland neemt zijn of haar rol uiterst serieus. Het overbruggen van de verwachtingskloof tussen maatschappij en commissaris vereist dan ook een serieuze en inhoudelijke discussie. Hierbij verdient het de aanbeveling dat reeds bestaande instrumenten om deze verwachtingskloof te overbruggen op de agenda komen. De beroepsgroep zelf moet hierbij het voortouw nemen. Dat is één van de verantwoordelijkheden die hoort bij nieuw leiderschap.

www.ncd.nl

Auteur(s)
Wieger de Vries
Dit artikel is gepubliceerd in
gu2010-03

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief