Commissarissen moeten economische buienradar in de gaten houden

Aansprakelijkheid

Het oogt als een mooie zomerdag, maar opeens breekt de hel los. Donder en bliksem. Niet alleen het weer kan opeens omslaan, ook binnen corporate Nederland kan het soms spoken. En dus moeten commissarissen meer dan ooit de economische buienradar in de gaten houden, betoogt AON.

‘Wat met jaren werk en veel pijn en moeite is opgebouwd, kan zo maar ineens worden afgebroken. Het is DSB overkomen en met ING lijkt nu hetzelfde te gaan gebeuren.’ Zo begon de column van Jaap van Duijn in De Telegraaf van 31 oktober. Hij vervolgde met: ‘Onder druk van Brussel gaat de bankverzekeraar weer opgesplitst worden. Een van de conclusies die uit de kredietcrisis werd getrokken, is dat grote financiële instellingen een gevaar vormen voor de samenleving. Hoe groot dat gevaar was, ondervinden burgers nu aan den lijve in IJsland en Ierland. Nergens is de krimp van de economie groter dan in deze twee landen….’ Van Duijn gaat vervolgens nog een tijdje verder over ‘bouwen en breken’.

AON pikt er in de slipstream van dit thema een andere conclusie uit. Een conclusie die voor commissarissen relevant is. Freek Warmelink, directeur AON: ‘Als je bijvoorbeeld naar de DSB-affaire kijkt (al kun je ook net zo goed ABN Amro noemen) dan is het fascinerend en tegelijkertijd schokkend om te zien hoe snel zaken kunnen kantelen. DSB kwam fluitend door de bankencrisis en de staat hoefde de bank van Scheringa niet, zoals ABN Amro, ING, Aegon en SNS, te ondersteunen. En toch valt – pats boem - een halfjaar later de bank om. Dat is een signaal waar commissarissen zich heel goed bewust van moeten zijn. ING Direct was een jaar geleden de parel in de kroon van ING, nu een zorgenkindje.’

AON-collega Michel Visser knoopt er een waarschuwing aan vast. ‘Het kan niet anders of er zijn allerlei partijen en belanghebbenden in de financiële wereld die momenteel claims aan het voorbereiden zijn. Daar zullen ook persoonlijke aansprakelijkheidsstellingen uit voort gaan komen. DSB is daar een logisch voorbeeld van, maar die claims sluiten wij ook bij andere partijen niet uit.’ Freek Warmelink: ‘We hebben het hier over commissarissen in de financiële sector, maar dit thema kun je moeiteloos kopiëren naar de zorg of woningstichtingen. Kijk eens wat zich daar het laatste jaar allemaal heeft afgespeeld. Meer dan ooit is het van belang dat toezichthouders zich bewust zijn van hun persoonlijke aansprakelijkheid. Ook bij het maken van bestuurdersfouten, weten partijen, die menen gedupeerd te zijn, buiten de vennootschap je steeds vaker te vinden. Het maatschappelijk landschap met de toenemende claimcultuur is danig aan het veranderen.’

De mogelijkheid om individuen gemakkelijker persoonlijk aansprakelijk te houden wordt steeds meer gezien als mogelijkheid om onwenselijke situaties te voorkomen, respectievelijk de gevolgen te verminderen. Dit zien we bijvoorbeeld ook weer terug komen in de adviezen die zijn opgesteld naar aanleiding van enkele affaires in de zorgsector. Ook de samenstelling van raden van toezicht mag zich in een toenemende belangstelling verheugen, zo signaleert Visser. ‘Als iemand twintig jaar directeur is geweest van een woningstichting, is het voor velen maar de vraag of je die bestuurder dan ook nog in een raad van toezicht moet zetten. Het nemen van hele nare beslissingen wordt dan al een stuk lastiger.’

Zo is ook bij DSB de vraag gerezen of het verstandig was om veel mensen uit één politieke partij binnen te halen. Visser: ‘Je hebt zo maar de schijn tegen. Zeker als het klimaat opeens omslaat, zoals we de laatste tijd vaak hebben gezien. Veel mensen stappen in toezichtfuncties op het moment dat er ogenschijnlijk niets aan de hand is. Mijn advies: als het mooi weer is moet je het dak repareren. Dat betekent niet alleen een goede bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering afsluiten of tegen het licht houden - waarbij ook bij de keuze voor het verzekerd bedrag rekening  moet worden gehouden met slecht weer - maar ook bijvoorbeeld denken aan het mechanisme van vrijwaringsverklaringen. Het noodweer kan zo maar losbarsten.’

Warmelink tot slot: ‘Ik denk dat je in ieder geval de materie moet snappen als je in een toezichtorgaan stapt. Je moet in kunnen schatten dat bijvoorbeeld een businessmodel zijn langste tijd wel heeft gehad.’ DSB vormt daarvan een voorbeeld.

Auteur(s)
Aon
Dit artikel is gepubliceerd in
gu2009-09

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief