Commissarissen hebben meer kennis over financiering nodig

Corporate finance
‘Niet alleen kijken naar scherpe tarieven’

Banken trekken zich terug, kapitaalmarkten floreren. Het speelveld van de ondernemingsfinanciering is meer dan ooit in beweging. Luc Augustijn en Roel van der Sar van BDO schetsen de opvallendste trends en ontwikkelingen op het gebied van ondernemingsfinanciering voor commissarissen. Inclusief: de financiële menukaart. 

Terwijl veel midden- en kleinbedrijven worstelen om externe financiering tegen gunstige tarieven te verkrijgen, is het voor de grote ondernemingen van deze wereld aanzienlijk eenvoudiger om aan geld te komen. Hun kredietwaardigheid is vaak bekend en getest door rating agencies en de te lenen bedragen zijn groot genoeg om interessant te zijn voor institutionele beleggers op de kapitaalmarkt.

Kritischer houding commissarissen vereist

Corporate ondernemingen hebben echter wel te maken met een veranderend speelveld. ‘We zien dat de banken zich terugtrekken als kredietverstrekkers. Dit komt doordat ze sinds de crisis aan strengere regels gebonden zijn. Dat leidt tot een toename van de activiteiten op de kapitaalmarkten,  waar verzekeraars en pensioenfondsen de grote geldverstrekkers zijn’, luidt de toelichting van Luc Augustijn, partner bij BDO, sectie Mergers & Acquisitions. Het veranderende financieringslandschap vereist eveneens een kritischer houding van commissarissen. Is een onderneming wel optimaal en prudent gefinancierd en sluit de financiering aan bij de strategische doelstellingen van de onderneming?

Europese kapitaalmarkt populairder

‘Opvallend is dat nu ook de Europese kapitaalmarkt aan populariteit wint’, aldus de aanvulling van Roel van der Sar, senior manager Corporate Finance bij BDO. ‘De Europese kapitaalmarkt is vergeleken met  de Amerikaanse kapitaalmarkt onderontwikkeld. Om een indruk te geven: de afgelopen jaren is het Nederlandse bedrijfsleven voor tachtig procent gefinancierd door banken en voor twintig procent door de kapitaalmarkt. In Amerika is dit andersom. De eurocrisis heeft de Europese kapitaalmarkten tijdelijk op achterstand gezet.’ Maar banken verdwijnen meer naar de achtergrond. Tegelijkertijd klimt de Europese economie uit het dal. Van der Sar: ‘Zodoende zien we de Europese kapitaalmarkt in beweging komen.’

Europese wetgeving minderstrikt en omslachtig

Het toenemende gebruik  van de Europese kapitaalmarkt is goed nieuws voor bedrijven die financiering nodig hebben. Dit vereist inzicht in de werking en regulering van de kapitaalmarkt, zowel  van de onderneming in kwestie als van de raad van commissarissen. Augustijn: ‘In Europa worden leningen op de kapitaalmarkt doorgaans gesloten onder Europese wetgeving. Die is vaak minder strikt en omslachtig dan Amerikaanse wetgeving.’

Stapelfinanciering voor gewenste leenbedrag

Stapelfinanciering is nog zo’n buzzword op de kapitaalmarkt. Augustijn: ‘Bedrijven stellen als het ware een “menukaart” samen van verschillende financieringsbronnen of –vormen, die samen het gewenste leenbedrag vormen. Het zou me niet verbazen als stapelfinanciering een blijvend fenomeen wordt. Dertig jaar geleden betrad private equity de financieringsmarkt en dacht iedereen dat het slechts een hype was. Niets bleek minder waar. Hetzelfde kan hiermee gebeuren.’

Consortium brengt 2,8 miljoen bij elkaar

Een voorbeeld van stapelfinanciering is de financiering van 2,8 miljard euro voor het windmolenpark Gemini dat wordt gebouwd in het Nederlandse deel van de Noordzee, ten noorden van Groningen. Niet eerder werkten zoveel partijen samen in één consortium om een project van deze omvang te financieren. Om te beginnen de vier aandeelhouders: het Nederlandse HVC, het Canadese Northland Power Inc., Siemens en Van Oord. Zij financieren samen 400 miljoen euro. Daarnaast hebben Northland Power Inc. en het Deense pensioenfonds PKA achtergestelde leningen verstrekt van 200 miljoen totaal. Zij hebben het project en de projectopbrengsten als zekerheid verkregen. De lenende partijen vormen zelf geen onderpand voor de lening (achtergesteld). Tot slot hebben banken, export-bevorderende instanties en kredietverzekeraars leningen verstrekt voor ruim twee miljard euro.

Kapitaalmarkt vooral voor langere leningen

De keuze voor een financieringsbron hangt sterk af van de termijn waarvoor de lening moet worden afgesloten, de gewenste valuta voor de lening en het doel van de financiering. Van der Sar: ‘Voor leningen met een looptijd tot vijf jaar kunnen bedrijven bij banken terecht. Voor langere leningen is er de kapitaalmarkt. Wie euro’s wil ophalen, kiest vaak voor de Europese kapitaalmarkt. Voor dollars kan de Amerikaanse kapitaalmarkt weer gunstiger zijn. Verder bepaalt het doel van de financiering voor een deel waar het kapitaal vandaan wordt gehaald.’ Augustijn: ‘De drie belangrijkste redenen om externe financiering te zoeken zijn herfinanciering, groeifinanciering en verliesfinanciering.’

Verliesfinanciering is het lastigst

‘Daarbij is herfinanciering de meest voorkomende reden’, vervolgt Augustijn. ‘Dit is bijvoorbeeld nodig wanneer leningen het einde van hun looptijd naderen of de kapitaalstructuur geoptimaliseerd kan worden. Vaak zijn dit term loans en rekening courant-faciliteiten. Traditioneel gezien zijn het de banken die bedrijven helpen met herfinanciering. Maar tegenwoordig is de kapitaalmarkt hiervoor de aangewezen partij.’ Groeifinanciering is vaak klip en klaar. Augustijn: Een corporate gaat op zoek naar middelen voor een acquisitie. Kapitaalmarkten zijn daarvoor zeer geschikt.’ Verliesfinanciering is de lastigste van de drie. Augustijn: ‘Een bedrijf dat in zwaar weer verkeert wordt door potentiële financiers gedwongen om een gedegen businessanalyse te maken en de koers opnieuw vast te stellen. Alleen wanneer de plannen goed en geloofwaardig zijn, lukt het wellicht om partijen te vinden die deze willen financieren. Schieten de plannen tekort, dan is financiering vrijwel onmogelijk.’

Financiële agenda naast strategische agenda leggen

Een ontwikkeling waar ondernemingsfinanciering sinds kort mee te maken heeft, is het feit dat ondernemingen nu - meer dan in het verleden - zelf actief hun schuldenportefeuille moeten managen. Van der Sar: ‘Waar het voorheen vooral de banken waren die het financieringswerk uit handen namen van bedrijven, zijn het nu de bedrijven zelf die actief een positie innemen op de kapitaalmarkt. Ze moeten nu nadenken over de wijze waarop ze bijvoorbeeld hun activa willen financieren, waar ze dat willen doen en tegen welke voorwaarden. Daardoor worden ze meer dan vroeger gedwongen om de strategie af te stemmen op de financieringsmogelijkheden.’ Augustijn: ‘Wanneer een bedrijf bijvoorbeeld moet herfinancieren, dit een uitgelezen moment om kredietvoorwaarden en –faciliteiten opnieuw tegen het licht te houden. Vaak is de financiële situatie van de organisatie veranderd ten opzichte van het moment dat de lening werd afgesloten. De financieringsagenda wordt dan naast de strategische agenda gelegd om geld en strategie op elkaar af te stemmen.’

Actief sparren met directie

De raad van commissarissen dient in toenemende mate actief te sparren met de directie over de ondernemingsfinanciering. Er is dan ook een hoger kennisniveau gewenst bij de raad van commissarissen op het vlak van financiering. Het is van belang om niet alleen te kijken naar scherpe tarieven, maar zeker ook naar een goed ingerichte financieringsstructuur. Indien de onderneming gebruikmaakt van de kapitaalmarkt, ontstaan er bovendien (informatie)verplichtingen en verantwoordelijkheden naar externe beleggers.

Luc Augustijn is partner bij BDO, sectie Mergers & Acquisitions en directielid van de Consultancy Praktijk. Hij werkt sinds 1997 bij BDO en is onder andere gespecialiseerd in corporate finance, mergers & acquisitions, due diligence en business restructuring.

Klik hier voor contact met Luc Augustijn.

Roel van der Sar is senior manager corporate finance en sinds 1 september 2012 in dienst van BDO Corporate Finance. Daarvoor werkte hij als manager Structured & Leveraged bij Van Lanschot Bankiers. Van der Sar is gespecialiseerd in het optimaliseren van financieringsstructuren.

Klik hier voor contact Roel van der Sar.

DE FINANCIËLE MENUKAART VOOR CORPORATE ONDERNEMINGEN

TOP 3

  1. Banken/gesyndiceerde leningen: een gesyndiceerde lening, een krediet dat door twee of meer banken wordt verstrekt, wordt vaak afgesloten door corporates. Vaak zijn het korte termijnleningen (minder dan 5 jaar) tegen lage rentes;
  2. Kapitaalmarkt/bedrijfsobligaties: de kapitaalmarkt is in trek bij corporates. Hier onderhandelen geldgevers en geldnemers direct met elkaar over de hoogte en looptijd van obligaties. De looptijden van leningen kunnen oplopen tot 15 jaar; 
  3. Claimemissie: beursfondsen met financiële problemen maken wel gebruik van een claimemissie. Ze bieden de zittende aandeelhouders nieuwe aandelen aan met korting.

TOP 5 TRENDS CORPORATE FINANCE

  1. Verschuiving bank naar kapitaalmarkt
  2. US Private Placements (USPP)
  3. Schuldscheins
  4. Stapelfinanciering
  5. Big data

 

Auteur(s)
Luc Augustijn en Roel van der Sar (BDO)
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2015nov

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief