Bezoldiging zorgbestuurders: een nieuw mijnenveld

Remuneratie
Acht adviezen voor een robuust beloningsbeleid

Zorginstellingen moeten worden ingedeeld in klassen met bijbehorende bezoldigingsmaxima aan de hand van te scoren punten voor complexiteit, impact en omvang. Paula Kager, beloningsspecialist bij PwC, loodst raden van toezicht door de ingewikkelde en publiciteitsgevoelige WNT-uitvoeringsregeling.  

Begin 2013 trad de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) in werking. Veel raden van toezicht hebben toen gekeken naar de nieuwe norm. Zeker wanneer de bestuurder een inkomen kreeg dat uitging boven de norm, realiseerde men zich dat er sprake was van een royale overgangsregeling. Daarom wanen ze zich veilig in de aanhoudende stroom van beleidsregels, uitvoeringsvoorschriften en controleprotocollen over de WNT. Immers, zolang bestuurders onder de overgangsregeling vallen, geldt het bezoldigingsmaximum van circa 229.000 euro niet.

Toch is stilzitten en afwachten geen optie. De WNT-uitvoeringsregeling bepaalt namelijk dat zorginstellingen met ingang van 2014 moeten worden ingedeeld in klassen met bijbehorende bezoldigingsmaxima. Die indeling vindt plaats aan de hand van te scoren punten op de criteria complexiteit, impact en omvang. Tijdelijk kan een extra punt gescoord worden voor blootstelling aan omgevings- en risicofactoren die hoger dan gebruikelijk zijn in de sector. Deze criteria komen uit de Beloningscode voor bestuurders in de zorg 2012.

Pas op voor quick fix

Instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor hun klasse-indeling. Het gaat dus indirect over de beloning van bestuurders en toezichthouders zelf. Natuurlijk is de verleiding dan groot om met een doelredenering uit te komen op een klasse die aansluit bij de huidige beloning. Hoeveel punten moeten we scoren om zo hoog mogelijk (op het huidige niveau) te worden ingedeeld? Als bestuurders en toezichthouders op één lijn zitten, bestaat het risico dat de besluitvorming snel rond is. Risicovol, want het gaat om een gevoelig onderwerp, met een hoog (publiek) afbreukrisico. Alleen al daarom past een ‘quick-fix’ niet. En het scenario dat een onjuiste klassenindeling leidt tot een terugbetalingsverplichting die ruim in de pers wordt uitgemeten, is ronduit een nachtmerrie. Een goed doordacht proces met zorgvuldige besluitvorming en onderbouwing van de scores is daarom absoluut noodzakelijk.

Tien klassen

De WNT-regeling noemt 10 klassen: van A tot en met J. De bezoldigingsmaxima lopen op van circa 86.000 euro voor klasse A tot circa 230.000 euro voor klasse J (2014). Pas op: de maxima staan voor het totaal op jaarbasis van brutosalaris, belaste onkostenvergoeding, fiscale bijtelling leaseauto en werkgeversdeel pensioenpremies. De raad van toezicht moet de criteria uit de WNT-regeling toepassen op de eigen organisatie en stelt de klasse vast die past bij de behaalde totaalscore.

Scores onderbouwen en monitoren

De toelichting op de regeling zegt dat de verantwoordelijken niet naar eigen inzicht tot vaststelling van een klasse komen. De raad van toezicht moet de afzonderlijke scores op de verschillende criteria feitelijk kunnen onderbouwen en eventuele wijzigingen in de omstandigheden monitoren die tot een hogere of lagere score kunnen leiden. Als de uitzonderlijke situatie (die recht gaf op een extra punt) niet meer van toepassing is, moet de score - en mogelijk de klasse - worden bijgesteld. De instelling moet zich volledig kunnen verantwoorden over het juiste gebruik van de klassenindeling. Daarom verplicht de regeling ook openbaarmaking van de totaalscore van de klassenbepaling in het jaardocument bij aanstelling van een nieuwe bestuurder. De accountant controleert (onder meer) of de instelling de juiste klassenindeling hanteert bij het vaststellen van de bezoldiging. Daarnaast heeft het ministerie van VWS een externe toezichthouder aangewezen die de WNT-ontwikkelingen in de zorg monitort.

Zorgvuldige besluitvorming in acht stappen  

Hoe ziet een robuust proces met zorgvuldige besluitvorming er uit? Hier volgen concrete aandachtspunten en praktische adviezen voor de raad van toezicht

  1. Houd de regie over het proces van begin tot eind in eigen hand.
  2. Stel een (concept-)plan van aanpak op en betrek de bestuurder/raad van bestuur en de (externe) accountant ‘aan de voorkant’ bij dit plan en borg dat zij zich kunnen vinden in de gekozen aanpak.
  3. Vraag de remuneratiecommissie om voorlopige scores op alle punten met feitelijke onderbouwing (waar mogelijk) en markering van knelpunten, discussiepunten en vraagtekens.
  4. Vraag de bestuurder/raad van bestuur hetzelfde te doen.
  5. Als beide voorlopige scores overeenkomen, zorg dan voor uitgebreide schriftelijke vastlegging van de onderbouwing zodat deze toetsbaar en controleerbaar wordt. Stuur de accountant een kopie van de schriftelijke vastlegging.
  6. Als beide voorlopige scores niet overeenkomen en zouden leiden tot indeling in verschillende klassen, overweeg dan om een objectief advies in te winnen bij een externe, onafhankelijke partij die deskundig is op het WNT-zorgdossier. Laat de voorlopige scores toetsen en vraag deze partij ook met de accountant te schakelen, zeker als er issues spelen. Vraag om een rapport met een degelijk onderbouwd advies, op basis waarvan de raad van toezicht de juiste klasse kan vaststellen.
  7. Agendeer de schriftelijke vastlegging (zie 5) of het rapport van de externe partij (zie 6) op een RvT-vergadering ter besluitvorming. Informeer de accountant over het besluit en de motivering daarvan.
  8. Neem monitoring van eventuele wijziging van feiten en omstandigheden die tot wijziging van de klasse kunnen leiden op in de planning- en controlcyclus.

Download rechts bovenaan de pagina de pdf met de Regeling bezoldigingsmaximum WNT Zorg & Welzijn in de Staatscourant.

Klik hier voor de site over topinkomens van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Klik hier voor de contactinformatie van Paula Kager.

Auteur(s)
Paula Kager
Dit artikel is gepubliceerd in
GU2014sep

Nationaal Register

Jan van Nassaustraat 93
2596 BR Den Haag
T 070-324 30 91
info@nationaalregister.nl

Volg ons op social media

Governance Update nieuwsbrief